|
موقعیت جغرافیایی ، اقلیم و آب و هوا
استان هرمزگان یکی از 7 استان ساحلی کشور با مساحتی بالغ بر 71 هزار کیلو متر مربع و جمعیتی معادل یک میلیون چهارصد هزار نفر در جنوبی ترین نقطه کشور در طول سواحل شمالی خلیج فارس و دریای عمان واقع شده است . این استان از جهت شمال و شمال شرقی به استان کرمان ، غرب و شمال غربی به استانهای فارس و بوشهر ، از شرق به استان سیستان و بلوچستان و از جنوب به آبهای گرم خلیج فارس و دریای عمان منتهی میگردد.
استان هرمزگان بدلیل دارا بودن بیش از 1500 کیلومتر نوار ساحلی ، 900 کیلومتر مربوط به هم مرزی جنوب استان با آبهای خلیج فارس و دریای عمان و 600 کیلومتر مربوط به کرانه ساحلی 14 جزیره استان، در موقعیت نخست کشور می باشد .
بطور کلی استان هرمزگان را می توان به چهار منطقه تقسیم نمود:
· مناطق کوهستانی : بیش از دو سوم استان را شامل می شود و مهمترین کوههای آن عبارتند از کوه فارغان ،کوه نیان ، کوه گنو ، کوه زهره ، کوه شب.
· دشت ها : در حد فاصل کوهها و جلگه های ساحلی و عمدتا در امتداد دریا گسترده شده اند این زمینها عمدتا شامل زمینهای شور ، شن زار ، تپه های ماسه ای و زمین های بسیار فرسوده و گنبدهای نمکی است. هر چند در فواصل کوهها ، دشتهای مناسب برای کشاورزی نیز وجود دارند.
· جلگه ها : در امتداد خطوط ساحلی استان پراکنده اند ، مانند جلگه های میناب و بندر عباس.
· جزایر : به سه نوع تقسیم می شوند ، جزایر مرجانی (مانند ابوموسی و کیش )جزایر حاصل از گنبدهای نمکی ( مانند جزیره هرمز ) و جزایری که ناشی از ناهمواریهای داخلی کشور است.
آب و هوای استان هرمزگان با توجه به شرایط جغرافیایی استان به دو نوع کناره ای و بیابانی داخلی تقسیم می شود . نواحی بیابانی کناره ای به علت نزدیکی به دریا و درجه حرارت زیاد دارای آب و هوای گرم و مرطوب است. بطوریکه میزان رطوبت در نوار ساحلی در فصل تابستان حتی به صد در صد نیز می رسد. در سایر نقاط همانند بیابان مرکزی کشور آب و هوا گرم و خشک است و درجه حرارت در زمستان به سمت یک رقمی شدن میل می کند به نحوی که هرمزگان را باید استانی فاقد روزهای یخبندان تلقی کرد. در ارتفاعات آب و هوای معتدل حاکم است.
متوسط میزان بارندگی سالیانه معمولا کمتر از 200 میلی متر و کل ریزش سالیانه در حوزه آبریز آن حدود 20 میلیارد متر مکعب است که بخش اعظم آن ( حدود 13 میلیارد متر مکعب ) تبخیر یا به دریا تخلیه می شود.
در حال حاضر از 65/2 میلیارد متر مکعب آبهای شیرین قابل استفاده با احتساب سد جگین حدود 8/1 میلیارد مترمکعب از منابع سطحی تامین می گردد.
جدول شماره (1) وضعیت جغرافیائی استان
|
ردیف |
عنوان |
واحد سنجش |
وضعیت فعلی |
|
1 |
مساحت استان |
کیلومتر مربع |
71193 |
|
2 |
تعداد شهرستانهای استان |
عدد |
11 |
|
3 |
تعداد شهرهای استان |
عدد |
22 |
|
4 |
تعداد بخش های استان |
عدد |
33 |
|
5 |
نسبت مساحت کل استان به کل کشور |
درصد |
4 |
از 22 شهر استان 13 شهر ساحلی و 4 شهر در حوزه نفوذ شهرهای ساحلی و سایر شهرها شامل شهرهای بستک ، فین ، رودان ، جناح ، حاجی آباد ، هشتبندی و رویدر در مناطق مرکزی و دور از دریا گسترش یافته اند. بنابراین عملکرد اقتصادی و فرهنگی استان ساحلی و متاثر از دریاست. به عنوان مثال 80% جمعیت شهرها و 60% کل جمعیت استان در نوار ساحلی به عمق حداکثر 30 کیلومتر از دریا استقرار یافته است. همچنین تمام فعالیتهای شیلاتی ، بندری ، حمل و نقل دریایی و بخش عظیمی از فعالیتهای صنعتی ، خدماتی و بازرگانی به همراه مهمترین زیر بنا ها در این فضا گسترش پیدا کرده است.
جدول شماره (2) تقسیمات سیاسی استان هرمزگان
|
شهرستان |
تعدادبخش |
تعداد شهر |
تعداد دهستان |
تعداد روستای دارای سکنه |
|
ابوموسی |
2 |
1 |
2 |
3 |
|
بستک |
3 |
2 |
7 |
100 |
|
بندرخمیر |
2 |
1 |
4 |
66 |
|
بندرعباس |
4 |
2 |
10 |
331 |
|
بندر لنگه |
3 |
4 |
8 |
138 |
|
پارسیان |
2 |
1 |
4 |
42 |
|
جاسک |
3 |
1 |
9 |
343 |
|
حاجی آباد |
3 |
2 |
6 |
200 |
|
رودان |
4 |
2 |
10 |
202 |
|
قشم |
3 |
4 |
7 |
66 |
|
میناب |
4 |
2 |
13 |
349 |
|
جمع |
33 |
22 |
80 |
1842 |
|
|
|
|
|
|
دو شهرستان ابوموسیٰ و قشم کلا از جزایر تشکیل شده اند و از فضای استان گسستگی جغرافیایی دارند. جزیره قشم بزرگترین جزیره خلیج فارس به همراه جزیره هرمز که در تنگه استراتژیک هرمز قرار دارد و جزایر هنگام ،لارک خود یک شهرستان استان هرمزگان را تشکیل می دهند.
ابوموسیٰ با 5 جزیره دیگر شامل تنب بزرگ، تنب کوچک ، سیری ،فارور بزرگ و فارور کوچک نیز شهرستان دیگر استان را بوجود می آورد.
چهار جزیره کیش ، هندورابی ، سیری و لاوان نیز جز محدوده شهرستان بندرلنگه می باشند.
بنابراین استان هرمزگان با 14 جزیره بیشترین جزایر را بین استانهای ساحلی کشور دارد.
|
حداقل دما : 28 °C 
حداقل دما : 27 °C 
